İtibar
Parisliler kaba mı? İtibar, bonjour kuralı ve Paris sendromu
Gösterinin özünü oluşturan fikir; bir turizm kampanyası, bir psikiyatrın terimi ve bir Fransız görgü kılavuzu üzerinden izleniyor.
Yerinizi ayırtın ↗Hızlı yanıt
Ünü o kadar gerçek ki Paris turizm kurumları bunu değiştirmeye çalıştı, ancak kanıtlar kabalıktan çok kültürel uyumsuzluğa işaret ediyor. 2013'te Do You Speak Touriste? adlı bir kampanya 30.000 turizm profesyoneline bir el kitabı gönderdi; "Paris sendromu" ciddi hayal kırıklığı için nadir ve tartışmalı bir etiket; ve bir dükkâna girdiğinizde bonjour demek gibi kısa bir ritüel, birçok garip anı açıklıyor.
Ününün kaynağı
Bu sitedeki gösteri basit bir gözlemden yola çıkıyor: birçok ziyaretçi tek bir Paris bekleyerek geliyor ve başka bir Paris'le karşılaşıyor. Rezervasyon sayfası, kabalık itibarını ilk konu olarak listeliyor. The Local, Haziran 2013'te Paris Ticaret Odası ile bölgesel turizm komitesinin karşılama kalitesini iyileştirmek için "Do You Speak Touriste?" adlı bir kampanya başlattığını bildirmişti. Haberde, ziyaretçilerin sık sık kaba rehberlerden, suratsız garsonlardan ve yardımcı olmayan mağaza personelinden şikâyet ettiği ve 30.000 turizm sektörü profesyoneline bir el kitabı gönderildiği belirtiliyordu. El kitabı, İngiliz ve Amerikalı ziyaretçileri örnek vererek farklı milletlerden ziyaretçilerin ne beklediğini anlatıyordu. Bu bir misafirperverlik düzeltmesi, kimseye hakaret değil.
Kılavuzun yapmaya çalıştığı şey
The Local'a göre el kitabı, ziyaretçi milletleri arasındaki kültürel farklılıkları ortaya koyarak personelin onlara daha iyi hizmet vermesini amaçlıyordu. Kitapta, İngiliz ziyaretçilerin genellikle çift olarak seyahat ettikleri ve kahvaltı ile öğle yemeğini Fransız yerel halktan daha erken yedikleri belirtiliyordu; Amerikalı ziyaretçiler ise hızlı hizmet, iyi İngilizce ve yaygın Wi-Fi bekliyordu. Ayrıntılar, gidişatın yönünden daha az önemliydi: çözüm, ziyaretçilerden değişmelerini istemek değil, personele ziyaretçilerin ne beklediğini öğretmekti. Aynı yaklaşım, bu alışverişin diğer yarısını, yani Paris'i kendi koşullarında okumanın bir yolunu isteyen ziyaretçilere yönelik komedi gösterisinin tamamına da yansıyor.
Bonjour kuralı
Pek çok küçük sürtüşme aslında bir selamlamaya dayanır. Expatica, bir dükkâna girerken ve çıkarken görevlileri selamlamanızı, girişte bonjour, çıkışta au revoir veya merci demenizi ve tanımadığınız birine hitap ederken Monsieur ya da Madame eklemenizi öneriyor. Ayrıca tu'nun aile ve arkadaşlar için olduğunu, vous'nun ise güvenli varsayılan olduğunu belirtiyor. Bir fırına girip doğrudan siparişinize başlarsanız, karşınızdaki kişinin beklediği bir adımı atlıyormuş gibi görünebilirsiniz; bonjour ile başladığınızda ise aynı alışveriş tamamen farklı hissettirebilir. Sortiraparis, gösterinin restoranlarda insanları selamlama konusunu ele aldığını söylüyor; bu, başka bir odadaki aynı ritüeldir.
Paris sendromu, dikkatle
İngilizce Wikipedia'ya göre Japon psikiyatrist Hiroaki Ota, 1980'lerde "Paris sendromu" terimini ortaya atmış ve 1991'de bu başlıkta bir kitap yayımlamıştır. Kitap, ağırlıklı olarak Japon ziyaretçiler arasında bildirilen ciddi bir kültür şoku biçimini tanımlar; makale, belirtiler arasında kaygı, baş dönmesi ve zulme uğrama hislerini sıralar. Bu yerleşik bir tanı değildir: makale, belirti listesinin daha iyi bir tıbbi kaynağa ihtiyaç duyduğunu belirtir ve bir sendrom yerine seyahate bağlı bir psikopatoloji olan "patolojik seyahat" ifadesini tercih eden bir psikiyatristten alıntı yapar. Bir Japon büyükelçiliği sözcüsü 2006'da The Guardian'a yılda yaklaşık 20 vaka olduğunu söylemiş; 2011'de büyükelçilik bu nedenle vatandaşlarını ülkelerine geri göndermediğini belirtmiştir. Komedi programı bu konuyu tıbbi bir mesele olarak ele almaz; bir ziyaretçi de almamalıdır.
Bir komedi gösterisi konuya neden uygun düşer
Kültürel uyuşmazlığı bir rehber kitapta anlatmak zordur, bir şakayla anlatmak ise kolaydır. Bir performansçı omuz silkmeyi, gişede yaşanan uzun sessizliği ve Métro’nun o keskin bakışını canlandırabilir ve seyirci bunu anında tanır. Gösterinin mantığı da budur: Sortiraparis’in aktardığına göre, Parislilerin nasıl düşünüp davrandığına dair taklitler ve iğneleyici tavsiyelerle dolu tek kişilik bir saat. Rezervasyon sayfası da Fransızca kelimeler ve yüz ifadeleri öğrendiğinizi ekliyor; bu da mizahın sevgi dolu olduğu kadar pratik olduğunu gösteriyor.
Bir ziyaretçinin kontrol listesi
Her alışverişe veya kafe sohbetine bonjour ile başlayın, merci ya da au revoir ile bitirin. Yabancılara Monsieur veya Madame diye hitap edin. Karşınızdakinin İngilizce bildiğini varsaymak yerine sorun. Resmiyetin kural olduğunu unutmayın. Bunların hiçbiri sır değil: Expatica rehberi ve turizm el kitabı da aynen böyle söylüyor. Dizinin kattığı şey, kendinizi o sahnede tanımanın verdiği keyif; bu da bir listeden okumaktan farklı bir öğrenme biçimi.
Kaynakların iddia etmediği şeyler
Bu kaynakların hiçbiri Parislilerin bir bütün olarak kaba olduğunu iddia etmiyor. Turizm el kitabı bu itibarı yönetilmesi gereken bir şey olarak ele alıyor; görgü rehberi selamlaşmayı bir gelenek olarak değerlendiriyor; sendrom makalesi ise bu rahatsızlığı nadir ve tartışmalı olarak nitelendiriyor. Bu sayfadan tek bir şey alacaksanız, hiçbir maliyeti olmayan ve pek çok karşılaşmayı değiştiren selamlaşmayı alın.
Sıkça sorulan sorular
Paris'liler gerçekten kaba mı?
Buradaki kaynaklar kabalık yerine kültürel uyumsuzluğa işaret ediyor; 2013 tarihli turizm el kitabı ise bu itibarı düzeltilmesi gereken bir misafirperverlik sorunu olarak ele almıştı.
Paris sendromu nedir?
Paris'i ziyaret edince yaşanan şiddetli hayal kırıklığını anlatan, psikiyatrist Hiroaki Ota tarafından ortaya atılan tartışmalı bir tabir; yerleşik bir tanı değildir.
Kaynaklar