Renoma
Czy paryżanie są nieuprzejmi? Reputacja, zasada „bonjour” i syndrom paryski
Idea, która leży u podstaw tego przedstawienia, prześledzona poprzez kampanię turystyczną, termin psychiatryczny i francuski poradnik savoir-vivre'u.
Zarezerwuj miejsce ↗Szybka odpowiedź
Reputacja jest wystarczająco realna, że paryskie organizacje turystyczne próbowały ją zmienić, ale dowody wskazują raczej na niedopasowanie kulturowe niż na nieuprzejmość. Kampania z 2013 roku pod nazwą Do You Speak Touriste? wysłała podręcznik do 30 000 profesjonalistów z branży turystycznej; „syndrom paryski" to rzadka i kontrowersyjna etykieta określająca silne rozczarowanie; a krótki rytuał — powiedzenie bonjour przy wejściu do sklepu — wyjaśnia wiele niezręcznych sytuacji.
Skąd bierze się ta reputacja
Spektakl prezentowany na tej stronie wychodzi od prostego spostrzeżenia: wielu gości przyjeżdża z wyobrażeniem jednego Paryża, a spotyka inny. Na stronie rezerwacji pierwszym tematem jest reputacja miasta jako nieuprzejmego. The Local poinformował w czerwcu 2013 roku, że Paryska Izba Handlowa wraz z regionalnym komitetem ds. turystyki zainicjowały kampanię „Do You Speak Touriste?”, mającą poprawić jakość powitania przyjezdnych. Jak podano, goście często skarżyli się na opryskliwych przewodników, ponurych kelnerów i niechętny personel sklepów, a do 30 000 profesjonalistów z branży turystycznej rozesłano specjalny podręcznik. Opisywał on oczekiwania gości różnych narodowości, posługując się przykładami brytyjskich i amerykańskich turystów. To działanie na rzecz gościnności, a nie wymierzone przeciwko komukolwiek.
Co próbował osiągnąć ten podręcznik
Według The Local w podręczniku opisano różnice kulturowe między narodowościami odwiedzających, aby personel mógł lepiej im służyć. Brytyjczycy często podróżują w parach i jedzą śniadanie oraz lunch wcześniej niż miejscowi Francuzi; Amerykanie oczekują szybkiej obsługi, dobrej znajomości angielskiego i wszechobecnego Wi-Fi. Szczegóły mają mniejsze znaczenie niż kierunek zmian: rozwiązaniem było nauczenie personelu, czego oczekują odwiedzający, a nie proszenie ich o zmianę. Ta sama perspektywa przewija się przez spektakl komediowy, skierowany do odwiedzających, którzy chcą drugiej połowy tej wymiany — sposobu na odczytanie Paryża na jego własnych zasadach.
Zasada „bonjour”
Wiele drobnych tarć sprowadza się do powitania. Expatica radzi witać się z personelem sklepu przy wejściu i wyjściu, używając bonjour na powitanie oraz au revoir lub merci na pożegnanie, a zwracając się do kogoś nieznajomego, dodawać Monsieur lub Madame. Wskazuje też, że tu jest dla rodziny i przyjaciół, a vous to bezpieczna opcja domyślna. Wejdź do piekarni i zacznij od złożenia zamówienia, a możesz sprawiać wrażenie, że pomijasz krok, którego druga osoba oczekuje; zacznij od bonjour, a ta sama wymiana zdań może wyglądać zupełnie inaczej. Sortiraparis podaje, że program omawia witanie ludzi w restauracjach, czyli ten sam rytuał w innym pomieszczeniu.
Syndrom paryski, z całą starannością
Angielska Wikipedia podaje, że japoński psychiatra Hiroaki Ota ukuł termin „syndrom paryski" w latach 80. XX wieku i opublikował książkę pod tym tytułem w 1991 roku. Opisuje ona ciężką formę szoku kulturowego, zgłaszaną głównie wśród japońskich turystów, których objawy artykuł wymienia jako lęk, zawroty głowy i poczucie prześladowania. Nie jest to ustalona diagnoza: artykuł oznacza swoją listę objawów jako wymagającą lepszego źródła medycznego i cytuje psychiatrę, który woli określenie „patologiczna podróż" — psychopatologia związana z podróżą, a nie syndrom podróżnika. Rzecznik japońskiej ambasady powiedział „The Guardian" w 2006 roku, że odnotowuje się około 20 przypadków rocznie; w 2011 roku ambasada oświadczyła, że nie repatriuje obywateli z tego powodu. Program komediowy nie traktuje tego tematu jako medycznego i odwiedzający również nie powinien.
Dlaczego występ komediowy pasuje do tematu
Niedopasowanie kulturowe trudno wyjaśnić w przewodniku, a łatwo opowiedzieć żartem. Artysta może odegrać wzruszenie ramion, długą ciszę przy ladzie i metropolitalne spojrzenie, a publiczność od razu to rozpoznaje. Na tym polega logika tego spektaklu: godzinny monodram o tym, jak myślą i zachowują się paryżanie, z imitacjami i żartobliwymi poradami, jak opisuje to Sortiraparis. Strona rezerwacji dodaje, że wynosisz z niego francuskie słówka i mimikę, co sugeruje, że humor jest nie tylko czuły, ale i praktyczny.
Lista kontrolna zwiedzającego
Każdą rozmowę w sklepie czy kawiarni rozpoczynaj od „bonjour”, a kończ słowami „merci” lub „au revoir”. Do nieznajomych zwracaj się per „Monsieur” lub „Madame”. Zamiast zakładać, że ktoś mówi po angielsku, zapytaj o to. Domyślnie licz się z formalnym tonem. To żadna tajemnica: przewodnik Expatica i podręcznik turystyczny mówią o tym wprost. Serial dodaje jednak przyjemność rozpoznania siebie w danej scenie, a to zupełnie inny rodzaj nauki niż czytanie listy.
Do czego źródła nie roszczą sobie praw
Żadne z tych źródeł nie twierdzi, że Paryżanie jako grupa są nieuprzejmi. Przewodnik turystyczny traktuje tę reputację jako coś, czym trzeba zarządzać; poradnik savoir-vivre'u traktuje powitania jako konwencję; artykuł o syndromie traktuje to zaburzenie jako rzadkie i sporne. Jeśli masz wynieść z tej strony jedną rzecz, niech to będzie powitanie — nic nie kosztuje, a zmienia bardzo wiele spotkań.
Najczęściej zadawane pytania
Czy paryżanie są naprawdę nieuprzejmi?
Przywołane tu źródła wskazują raczej na niedopasowanie kulturowe niż na brak uprzejmości; wydany w 2013 roku podręcznik turystyczny ujmował tę reputację jako problem w zakresie gościnności, który należy rozwiązać.
Czym jest syndrom paryski?
Budzące kontrowersje określenie silnego rozczarowania wizytą w Paryżu, ukute przez psychiatrę Hiroakiego Otę; nie jest to uznana diagnoza.
Źródła